CURSUS GESCHIEDENIS

Over het Nederlandse Koloniale- en Slavernijverleden in de Oost en de West van ± 1500 tot heden

6 avonden – 12 lessen – € 30,-

Aanmelden?
E-mail naar: aanmelden@ketikotirotterdam.nl

Vragen?
Kijk op www.ketikotirotterdam.nl

VOOR WIE?
Je hebt interesse in geschiedenis: dit is het belangrijkste. Een afgeronde vooropleiding is niet nodig. Je hoeft geen boeken te lezen of werkstukken te schrijven en ontvangt na afronding van de cursus een certificaat.

INCLUSIEVE GESCHIEDENIS
Een historische gebeurtenis kan je op meerdere manieren zien of beleven. We leren omgaan met verschillende visies op geschiedenis, gevoelige geschiedenissen. We zijn geïnteresseerd in elkaars vragen, ook in jouw historische vragen.

CURSUS DATA
Maandagen 19:00-22:00 uur.
11, 18 en 25 September.
2, 9 en 23 Oktober.

CURSUS ADRES
Museum De Delft, Schiehaven 15, 3024 EC Rotterdam.
OV: Tram 8, halte Oostkousdijk.

DOCENTEN
Catia Antunes, Leo Balai, Remy Balistreri, Karwan Fatah-Black, Gyonne Goedhoop, Damian Pargas, Eline Rademakers, Alice Schrikker, Angelie Sens, Fenneke Sysling, Anne Marie van der Wal.

CURSUSLEIDING / GVGT-WERKGROEP
Pieter Bol, Eline Rademakers, Wim Reijnierse, Rowan van der Stelt, Maria Luce Sijpenhof.

MET DANK AAN
Karwan Fatah-Black, Zihni Özdil, Elise Storck.

Waarom een geschiedeniscursus?

De Rotterdamse geschiedenis is – omdat Rotterdam een havenstad is – al eeuwenlang vervlochten met zowel landelijke, Europese als mondiale geschiedenis.

De aanleiding voor het opstarten van een nieuwe cursus is dat we – op basis van publieksreacties bij diverse van onze activiteiten – de indruk hebben gekregen, dat een significant aantal Rotterdammers zegt méér te willen weten over de “sensitieve geschiedenis” van het Nederlandse koloniale en slavernijverleden.

Met dit project willen we een (voor de Rotterdamse context) nieuw aanbod ontwikkelen, in de “klassieke” (dwz herkenbare) vorm van een cursus.

Niet iedereen weet hoe je een vaag gevoel vertaalt naar een rationele kennisvraag, niet iedereen weet de weg op internet, niet iedereen denkt er aan om naar een museum te gaan, of een boek te pakken om een kennisvraag te beantwoorden. En als je die stappen zou willen zetten, zijn er enkele serieuze hindernissen te nemen: hoe maak je op het internet onderscheid tussen betrouwbare informatie, overheidspropaganda en pure onzinnigheden? Welke websites moet je zoeken, welke kun je vertrouwen?

Musea in Rotterdam: die bieden slechts enkele flarden over de koloniale periode aan, maar geen verhaal. Het Wereldmuseum bijvoorbeeld, vertelt geen wereld-geschiedenis. Er zijn daarnaast wel enkele historische verenigingen maar die bieden geen cursussen aan als deze. Er lijkt al met al sprake van een manco in het educatieve aanbod. Belangrijke vragen worden niet gesteld, laat staan beantwoord.

Wij willen een cursus aanbieden die met respect ruimte biedt voor alle vragen, en een sfeer creëert waarin de deelnemers, stadgenoten, samen op zoek gaan naar wat de geschiedenis te bieden heeft aan ervaringen, lessen voor de toekomst. Dit is ons doel : Het aanbieden van een inclusieve geschiedeniscursus over de koloniale geschiedenis van Nederland, dat aansluit op “het verhaal van Rotterdam”. En daarmee het stimuleren en activeren van de belangstelling bij Rotterdammers voor hun eigen geschiedenis, die van elkaar, en van de stad!

Voor wie is de cursus bedoeld?  

Dit is een cursus voor volwassenen. Interesse in geschiedenis is de enige belangrijke voorwaarde. Een afgeronde vooropleiding is hiervoor niet belangrijk, want je hoeft geen dikke boeken te lezen of werkstukken te schrijven.

Inclusieve geschiedenis

Met de term “inclusief” beogen we een cursus aan te bieden die ingaat op het perspectief van verschillende groepen in de samenleving. Dwz een cursus die de geschiedenis benadert vanuit het inzicht dat “waarheid” een relatief begrip is, afhankelijk van het perspectief van degene die de geschiedenis maakt/ ondergaat/ overkomt/ schrijft/ interpreteert enz.

Inclusieve geschiedenis is een benadering die geen behoefte heeft aan – bijvoorbeeld – “heldenverering” van de VOC, maar probeert te onderzoeken welk effect de VOC heeft gehad op Nederland, de wereld, en welke erfenis daarvan nog bewaard is in de diverse verhalen van vandaag, verhalen van trots komen dan naast verhalen vervuld van pijn.

Inclusieve geschiedenis vraagt een open en lerende houding van onderzoekers, docenten en cursisten, dwz de bereidheid en alertheid om “verborgen geschiedenissen” aandacht te geven.

Inclusieve geschiedenis is haast per definitie ook leren omgaan met gevoelige geschiedenissen (“sensitive histories”) of zelfs controversiële geschiedenissen. Inclusieve geschiedenis is hoe wereldgeschiedenis vervlochten raakt met lokale geschiedenis.

Rotterdam

In de cursus besteden we ook aandacht voor de geschiedenis van Rotterdam en haar inwoners. Dit doen we middels een gewone les, maar ook met een excursie. Bijvoorbeeld naar het Stadsarchief, Museum Rotterdam, het Maritiem of een combinatie. Uiteraard komt dan ook de vraag aan de orde, in hoeverre de sporen van die inclusieve geschiedenis zichtbaar zijn, in de stad Rotterdam zelf en in de “collectie Rotterdam”.

Dialoog

Deze cursus draagt bij aan het talent van mensen om op een constructieve manier om te gaan met verschillende verhalen, gevoelige geschiedenissen, die allemaal deel uitmaken van het grotere verhaal van havenstad Rotterdam. Het is (in een dynamische internationale stad) een cruciaal onmisbaar talent om niet “de ene waarheid” te claimen, maar juist samen op zoek te gaan naar de feiten, de bronnen te onderzoeken en de verschillende emoties in de beleving te erkennen.

Hoe ziet de cursus eruit?  

De cursus vindt plaats in Museum De Delft, Rotterdam-Delfshaven. De cursus bestaat uit 6 avonden met elk twee lessen. Na afloop van deze cursus krijgen de deelnemers een certificaat uitgereikt.

18:30-19:00 inloop

19:00-19:45 les

19:45-20:15 pauze

20:15-21:00 les

21:00-22:00 napraten

Wat is het cursusprogramma?

Het programma wordt in juni 2017 bekend gemaakt met de namen van docenten. Deelnemers krijgen bij de eerste les een map met het programma, enkele artikelen en handige tips om zelf op zoek te gaan naar informatie. Hier nu dus alleen een voorproefje… De rode draad van de cursus ziet er ongeveer als volgt uit:

1 Wat is ons verhaal? Welke geschiedenis nemen we mee als inwoners van Rotterdam?
2 De 15e en 16e  eeuw: “Ontdekkingsreizen”; expansie door Europese landen: Reconquista, de contacten in andere continenten. Ontstaan van de ideeën betreft ras/ over andere bevolkingsgroepen.
3 De oost. Het ontstaan van wingewesten in India, oprichting van de VOC, Z-O Azië, Indonesische archipel en de Molukken, Zuid-Afrika, Oost-Afrika
4 De west. Oprichting van de WIC, de Trans-atlantische slavenhandel, Brazilië, Nieuw-Nederland, Guiana, Suriname, forten in Afrika, Zuid-Afrika, Kaapverdië, Antillen.  
5 De 19e eeuw: imperialisme, industriele revolutie en geopolitiek in Azie, Afrika, het Midden-oosten en de Arabische Wereld,
6 De 20e eeuw: snelle (technologische) veranderingen, dekolonisatie, dynamiek in politieke en economische verhoudingen in de wereld, migratie

De voorbereiding:

Deze cursus is georganiseerd door onderstaande vrijwilligers van de stichting GVGT:

  • Pieter Bol
  • Eline Rademakers
  • Wim Reijnierse
  • Maria Luce Sijpenhof
  • Rowan van der Stelt

De voorbereiding voor deze cursus was niet mogelijk zonder de deskundige adviezen en enthousiaste aanbevelingen van:

  • Prof. Alex van Stipriaan, Erasmus Universiteit, Caraibistiek
  • Zihni Özdil, Erasmus Universiteit, global history
  • Elise Storck, Universiteit Leiden, vakdidacticus geschiedenis
  • Ass. Prof. Karwan Fatah-Black, Universiteit Leiden, vroegmoderne geschiedenis