Wat is keti Koti?
Keti Koti is een jaarlijkse herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij in Suriname en het Caribisch gebied.
- Keti Koti betekent in het Sranantongo ongeveer “de ketenen zijn gebroken”.
- Het wordt gevierd op 1 juli.
- In 1863 schafte Nederland de slavernij wettelijk af in Suriname en de Nederlandse Antillen. In Suriname moesten veel tot slaaf gemaakte mensen daarna nog tien jaar onder staatstoezicht werken, waardoor de feitelijke vrijheid daar pas in 1873 kwam.
- De dag staat zowel in het teken van herdenken als van vrijheid, cultuur en verbondenheid.
In Nederland worden rond 1 juli onder andere herdenkingen, festivals en culturele activiteiten georganiseerd.
Waarom vieren wij keti koti?
We vieren Keti Koti om de afschaffing van de slavernij te herdenken én de vrijheid te vieren.
Op 1 juli 1863 werd de slavernij in de Nederlandse koloniën, waaronder Suriname en de Nederlandse Antillen, officieel afgeschaft. De naam Keti Koti komt uit het Sranantongo en betekent “de ketenen zijn gebroken”.
De dag heeft daarom twee kanten:
- Herdenken: stilstaan bij de miljoenen mensen die tot slaaf zijn gemaakt en het leed dat zij en hun nakomelingen hebben ervaren.
- Vieren: vrijheid, emancipatie en de culturen die uit deze geschiedenis zijn voortgekomen vieren.
- Bewustwording: aandacht houden voor de geschiedenis van de Nederlandse slavernij en de gevolgen ervan.
Een belangrijke nuance: in Suriname moesten de voormalige tot slaaf gemaakten na 1863 nog tien jaar onder staatstoezicht werken. Daarom wordt 1873 vaak gezien als het moment waarop zij daadwerkelijk vrij waren.
Herdenken
Tijdens Keti Koti herdenken we de mensen die slachtoffer werden van de trans-Atlantische slavernij.
We staan stil bij hun verhalen, hun veerkracht en de families en gemeenschappen die ondanks onderdrukking hun cultuur, tradities en identiteit hebben behouden.
Herdenken betekent ook dat we onze geschiedenis blijven kennen. Door het verleden te begrijpen, kunnen we beter nadenken over de samenleving waarin we vandaag samenleven.
Vieren
Door heel Nederland worden rond 1 juli activiteiten georganiseerd, zoals muziek, dans, lezingen, markten, kunst, optredens en gezamenlijke maaltijden. Surinaamse, Caribische en andere gemeenschappen brengen hun cultuur en verhalen samen.
Het is een dag waarop mensen elkaar ontmoeten, samen eten, luisteren, dansen en vieren.
Vrijheid voor iedereen
Keti Koti herinnert ons eraan dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
Vrijheid betekent ruimte om jezelf te zijn, je eigen keuzes te maken en gelijkwaardig mee te doen in de samenleving. Daarom nodigt Keti Koti ons uit om niet alleen naar het verleden te kijken, maar ook naar het heden.
Samen herinneren, samen vieren
Keti Koti brengt verschillende generaties en achtergronden samen. Door verhalen te delen en naar elkaar te luisteren, ontstaat ruimte voor begrip en verbinding.
Of je Keti Koti al jarenlang viert of er voor het eerst mee kennismaakt: iedereen kan stilstaan bij de betekenis van deze dag.
Herdenk het verleden. Vier de vrijheid. Deel het verhaal.
Slavernij
De slavernij in Suriname was een periode waarin mensen uit Afrika met geweld naar Suriname werden gebracht en als bezit van anderen werden behandeld. Zij moesten vooral werken op plantages, waar onder andere suiker, koffie, cacao en katoen werden verbouwd. Het werk was zwaar en de omstandigheden waren vaak slecht.
Tot slaaf gemaakte mensen hadden vrijwel geen vrijheid en werden streng gestraft wanneer zij zich verzetten. Toch kwamen er regelmatig vormen van verzet voor. Sommige mensen vluchtten naar het binnenland en vormden gemeenschappen. Deze mensen worden vaak Marrons genoemd.
De slavernij in Suriname werd op 1 juli 1863 officieel afgeschaft. Deze dag wordt in Suriname herdacht als Keti Koti, wat in het Sranantongo ongeveer „de ketenen zijn verbroken” betekent. De afschaffing betekende echter niet dat de voormalige tot slaaf gemaakten direct volledig vrij waren; veel van hen moesten nog jarenlang onder verplicht toezicht op de plantages werken.